Zwangerschap en roken

Vóór de zwangerschap

Wil je alle risico's van roken uitsluiten, dan is de veiligste keuze om te stoppen met roken vanaf het
moment dat je zwanger probeert te worden. Vaak weet je pas na enige weken dat je zwanger bent.
Als je doorgaat met roken, kun je dus het ongeboren kind in een vroeg stadium schaden. Bovendien
kan roken bij zowel vrouwen als mannen de vruchtbaarheid verminderen. Van de vrouwen die graag
zwanger willen worden, lukt dat zo'n 80 procent binnen een jaar. Bij vrouwen die roken duurt het vaak
langer om zwanger te raken. Uit onderzoek blijkt ook dat rokers voor een zwangerschap tweemaal
zoveel Ivf-behandelingen (in vitro fertilisatie) nodig hebben dan niet roker.

Tijdens de zwangerschap

Wanneer je rookt tijdens de zwangerschap loopt je ongeboren baby allerlei risico's. Ook bij meeroken
gelden onderstaande risico's.

Miskraam
Vrouwen die roken, hebben een grotere kans op een miskraam. Van elke tien zwangerschappen
eindigt er één in een miskraam. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 20.000 vrouwen hiermee te
maken. Roken - zowel zelf roken als meeroken - overmatig koffie- en/of alcoholgebruik en overgewicht
vergroten het risico op een miskraam.

Vroeggeboorte
Roken verdubbelt de kans op een vroeggeboorte, dat wil zeggen dat de baby vóór de 37e week van
de zwangerschap wordt geboren. Kinderen die te vroeg worden geboren hebben vaak een moeilijke
start doordat de organen nog niet volledig ontwikkeld zijn. Problemen met de ademhaling, de bloed-
somloop, de zuurstof-voorziening in de hersenen en andere vitale organen kunnen het gevolg zijn.
Ook komen infecties vaker voor, voedingsproblemen en onderkoeling.

Lager gewicht baby
Roken door de moeder geeft een grotere kans op een lager geboortegewicht van het kind. Vrouwen
die de hele zwangerschap blijven roken, krijgen een baby die zo'n 150-250 gram lichter weegt dan
een kind met een normaal geboortegewicht van 2500 tot 4500 gram.

Direct na de bevalling hebben baby's met een lager geboortegewicht meer moeite om zichzelf warm
te houden en is er een grotere kans op een laag bloedsuikergehalte. Op latere leeftijd hebben deze
kinderen vaker last van gedragsproblemen, vooral als de groeivertraging in het begin van de
zwangerschap is ontstaan.

Loslating placenta
Een placentaloslating betekent dat de moederkoek (placenta) los komt van de baarmoeder. Dit is de
ernstigste oorzaak van een vaginale bloeding na week 28. Normaal gesproken laat de placenta los
van de baarmoederwand nadat de baby geboren is. Bij een placentaloslating gebeurt dat al voor de
geboorte. Hierdoor krijgt de baby geen zuurstof meer. Roken tijdens de zwangerschap verhoogt het
risico op een placentaloslating, net als alcohol en het gebruik van sommige drugs.

Gevolgen voor de ontwikkeling
Als een vrouw rookt tijdens de zwangerschap, dan heeft de baby meer kans op uiteenlopende gezond-
heidsklachten. Zo heeft een kind van een rokende moeder meer kans op het krijgen van een hazenlip,
maar ook op ademhalings-problemen en gedragsstoornissen.

Wiegendood
Wiegendood is een algemene term voor het plotseling en onvoorzien overlijden van een ogenschijnlijk
gezonde baby tijdens het slapen. Hierop is meer kans als de moeder tijdens de zwangerschap rookt.
Maar ook wanneer de baby meerookt na de bevalling is er meer kans dat deze overlijdt aan wiegendood

Wie wil stoppen met roken tijdens de zwangerschap kan de huisarts of verloskundige vragen om advies
en ondersteuning.

Na de bevalling

Borstvoeding
Roken vermindert de hoeveelheid melk én de melk smaakt minder lekker. Ook kan de zogenoemde
toeschietreflex(het naar buiten laten spuiten van de moedermelk) door het roken verminderen. Baby's
van rokende moeder huilen wat vaker langdurig, mogelijk als gevolg van darmkrampjes, misselijkheid,
overgeven en diarree.

Toch heeft borstvoeding, ook als je rookt, veel voordelen. Moedermelk bevat stoffen die de baby
beschermen tegen allerlei infecties en die het immuunsysteem versterken.

Lukt het je niet om te stoppen met roken, probeer dan in ieder geval om gedurende twee uur voor de
voeding niet te roken. Het nicotinegehalte is dan op het laagste niveau en de toeschietreflex lijkt beter
te functioneren dan wanneer het nicotinegehalte hoger is. Als je rookt, rook dan buiten, niet onder een
open raam en niet in bijzijn van je baby.

Wiegendood

Wiegendood is een algemene term voor het plotseling en onvoorzien overlijden van een ogenschijnlijk
gezonde baby tijdens het slapen. Hierop is meer kans als de moeder tijdens de zwangerschap rookt.
Maar ook wanneer de baby meerookt na de bevalling is er meer kans dat deze overlijdt aan wiegendood.

Andere risico's voor het kind

  • Baby’s en jonge kinderen zijn extra kwetsbaar voor tabaksrook omdat ze nog volop in de groei
    zijn en hun longen en afweersysteem nog niet zijn uitontwikkeld. Ze ademen ook sneller dan
    volwassenen. Daardoor komen er meer schadelijke stoffen in hun lichaam. De giftige stoffen uit
    sigaretten blijven langin een ruimte hangen. Hoe lang is afhankelijk van hoe goed je ventileert.
  • Tabaksrook heeft een ongunstige invloed op de groei en werking van de longen. Het vermindert
    de opname van zuurstof en maakt kinderen vatbaarder voor ontstekingen van de luchtwegen. Dit
    uit zich doordat ze regelmatig hoesten.De kans op bronchitis is ook groter bij kinderen die veel in
    rokerige ruimtes zitten. Kinderen hebben dan vaker last van kortademigheid, het opgeven van
    slijm('volzitten') of piepen.
  • Het risico dat een kind met aanleg voor astma daadwerkelijk astma krijgt, is groter wanneer het
    kind veel in rokerige ruimtes is. Astma is een chronische ontsteking van de longen. De slijm-
    vliezenin de longen zijn dan permanent geïrriteerd, wat voor verschillende klachten zorgt. Bij
    kinderen die astma hebben, kan tabaksrook een aanval van benauwdheid veroorzaken. Je kunt
    meer lezen over astma op de website van het LongFonds.
  • De kans op middenoorontsteking neemt toe bij kinderen die geregeld in een rokerige omgeving
    zijn.
  • Rokende ouders hebben vaker een baby die langdurig en veelvuldig huilt.